Giới thiệu chung
Skip portletPortlet Menu
 
CƠ CẤU TỔ CHỨC
Skip portletPortlet Menu
 
tiềm năng thanh chương
Skip portletPortlet Menu
 
THÔNG TIN CHUNG
Skip portletPortlet Menu
 
Văn hóa Thanh Chương
Skip portletPortlet Menu
 
Liên kết website
Skip portletPortlet Menu
 
 
 
XÔ VIẾT THANH CHƯƠNG – NƠI XÁC LẬP NHỮNG ĐỈNH CAO TRONG PHONG TRÀO XÔ VIẾT NGHỆ TĨNH 1930 (12/08/2019 10:43 AM)

Đã 89 năm đi qua, phong trào Xô viết Nghệ Tĩnh càng lùi sâu về quá khứ, nhưng những tên đất, tên người, những “đỉnh cao cách mạng” đã mãi mãi đi vào vào lịch sử, đi vào thi ca, đi vào truyền thống yêu nước của dân tộc. Truyền thống Xô viết 1930 – 1931 trở thành niềm tự hào của người xứ Nghệ và cũng làm nên cốt cách, truyền thống của một miền quê cách mạng “đi đầu dậy trước” trong phong trào Xô viết Nghệ Tĩnh - Xô viết Thanh Chương.

 

Thanh Chương - miền quê non nước hữu tình, nơi nổi tiếng với truyền thống hiếu học, yêu nước và cánh mạng. Trong suốt chiều dài lịch sử, người Thanh Chương mang đặc tính gan góc, thông minh, sống trọng nghĩa tình, luôn nuôi chí lớn. Thời nào, đất và người Thanh Chương cũng có những đóng góp xứng đáng với quê hương đất nước, nhất là từ khi có Đảng Cộng sản ra đời.

 

Sau khi Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời, ngày 20/3/1930, đại biểu các chi bộ Cộng sản ở Thanh Chương đã tiến hành hội nghị, bầu ra Ban chấp hành lâm thời Huyện uỷ tại đền Tiến Sơn, xã Thanh Long. Từ đây, phong trào cách mạng của nhân dân Thanh Chương bước vào một giai đoạn mới, lập nên nhiều đỉnh cao trong cuộc tập dượt đầu tiên của Đảng.

Ngày Quốc tế Lao động 1/5/1930, huyện ủy Thanh Chương đã nhanh chóng tổ chức họp tại nhà đồng chí Trần Trạch (xã Võ Liệt), bàn phương án và kế hoạch đấu tranh. Hội nghị quyết định treo cờ búa liềm và rải truyền đơn khắp các làng xã, những nơi có điều kiện thì tổ chức mít tinh, diễn thuyết, đưa yêu sách.

 

Sáng ngày 1/5, gần 3000 nông dân các làng La Mạc, Hạnh Lâm, Đức Nhuận, Yên Lậc, Nhuận Trạch sau khi tập trung tại đình làng Thượng nghe cán bộ đảng diễn thuyết về ý nghĩa của ngày quốc tế Lao động, đã kéo đến đồn điền Ký Viễn để đưa yêu sách. Ký Viễn run sợ chạy trốn. Sẵn có mâu thuẫn chất chứa từ lâu, nhân dân đã xông vào phá hủy toàn bộ dinh cơ của hắn, trong phút chốc đồn điền ngập chìm trong khói lửa. “Địa chỉ Đỏ Hạnh Lâm” bắt nguồn từ đó.

 

Cùng  ngày, hơn 100 học sinh trường Pháp - Việt Thanh Chương tổ chức mít tinh và diễu hành thị uy qua huyện đường, biểu thị quyết tâm đoàn kết toàn dân dưới sự lãnh đạo của Đảng. Lần đầu tiên trong lịch sử, phong trào cách mạng Thanh Chương dưới sự lãnh đạo của Đảng, nông dân và học sinh đã kề vai sát cánh với giai cấp công nhân, nhân dân lao động trong tỉnh và trong cả nước chống lại ách áp bức bóc lột của đế quốc và tay sai.

Bức tranh “Phá huyện đường” của họa sỹ Trần Nghiên. Ảnh Diện Nguyễn


Sáng ngày 1/6/1930, trên 3000 nông dân, học sinh đã diễu hành qua huyện đường rồi tập trung tại chợ Rộ. Tri huyện Phan Thanh Kỷ cúi đầu nhận yêu sách và hứa trình lên cấp trên giải quyết. Đây là cuộc biểu tình đầu tiên với quy mô toàn huyện giành được thắng lợi.  

Từ tháng 6 đến cuối tháng 8/1930, toàn huyện đã có hơn 30 cuộc mít tinh, biểu tình. Để đối phó làn sóng đấu tranh ngày một phát triển, thực dân Pháp và bọn tay sai một mặt nhượng bộ một số yêu sách của nhân dân, mặt khác chúng ngấm ngầm chuẩn bị lực lượng hòng đàn áp cách mạng. Tri huyện Phan Thanh Kỷ bị cách chức, thay vào đó là tri huyện Phan Sỹ Bàng, quê ở xã Võ Liệt. Ngay sau khi vừa nhậm chức, y đã ra sức đàn áp cách mạng, bắt dân góp tre rào huyện đường, làm thêm nhà tù, đóng thêm gông cùm, bắt giam những người đi theo cách mạng. Những hành động của Phan Sỹ Bàng càng kích động thêm lòng căm thù của nhân dân Thanh Chương. Huyện ủy Thanh Chương tổ chức hội nghị phân tích âm mưu của địch, thủ đoạn nham hiểm của tri huyện Phan Sỹ Bàng, nhiệm vụ của từng chi bộ và quyết định tổ chức cuộc tổng biểu tình toàn huyện vào ngày 1/9/1930.

Đêm 31/8/1930, các đội tự vệ Xuân Lâm, Đại Đồng, Võ Liệt… đã nhận lệnh canh gác các ngả đường, các bến đò nhằm cô lập huyện đường Thanh Chương với các làng xã, cắt đứt nguồn viện trợ của địch từ Vinh lên và từ Đô Lương xuống. Truyền đơn rải đi khắp nơi, cờ đỏ được cắm trên các nóc đình, các cây cao và các đỉnh núi.

Từ 1 giờ sáng ngày 1/9/1930, sau tiếng trống lệnh phát ra từ các đỉnh núi cao của tổng Xuân Lâm, Võ Liệt, Ngọc Sơn, Tú Viên, … cả Thanh Chương náo động tiếng trống, tiếng mõ và tiếng reo hò. Bọn lý hương hoảng sợ, lính đồn ngơ ngác. Tri huyện Phan Sỹ Bàng ra lệnh cho lính bắn tới tấp sang phía tả ngạn sông Lam, nơi đang tập trung dày đặc quần chúng biểu tình.

Bất chấp súng đạn, quần chúng ào ạt tràn sang vây chiếm huyện đường. Tri huyện, nha lại, lính tráng hoảng sợ bỏ chạy lên phía đồn Thanh Quả. Quần chúng đốt cháy huyện đường, thiêu hủy giấy tờ sổ sách, đập phá nhà giam, giải thoát tù nhân. Thừa thắng, đoàn biểu tình kéo lên đồn Thanh Quả truy bắt Phan Sỹ Bàng. Lính trong đồn bắn ra như mưa, quần chúng buộc phải lui quân về Rộ để bảo toàn lực lượng. Trong thời gian ngắn, bộ máy chính quyền thực dân phong kiến ở Thanh Chương từ huyện đến xã thôn hoàn toàn bị tê liệt và tan rã. Cuộc biểu tình lịch sử ngày 1/9/1930 của hơn 2 vạn nông dân Thanh Chương đã kết thúc thắng lợi, đánh dấu mốc mở đầu cho sự ra đời của chính quyền Xô viết ở Nghệ Tĩnh, đỉnh cao của cao trào cách mạng 1930 - 1931 trong toàn quốc.

 

Sau khi dành được thắng lợi, các xã bộ nông đã đứng ra giải quyết mọi công việc như một chính quyền cách mạng. Họ tiến hành tịch thu ruộng đất công chia cho dân nghèo, thực hiện xóa bỏ sưu thuế, giảm tô chính, bỏ tô phụ, thiêu hủy giấy tờ, khế ước… Như vậy, lần đầu tiên trong lịch sử, vấn đề ruộng đất cho dân cày đã được giải quyết, một thành tựu nổi bật của Xô Viết Nghệ Tĩnh mà Thanh Chương là huyện điển hình.

 

Cùng với việc giải quyết vấn đề ruộng đất cho người cày, chính quyền Xô Viết ở các làng xã Thanh Chương tiến hành tổ chức các lớp học chữ quốc ngữ cho nhân dân. Trong một thời gian ngắn toàn huyện đã có 124 lớp với 2.549 học viên. Các hủ tục mê tín dị đoan bị bài trừ.Tệ rượu chè, cờ bạc, thuốc phiện, trộm cắp bị nghiêm cấm. Người neo đơn, ốm đau được chăm sóc, nhà dột nát được xã hội góp tranh tre giúp đỡ…

Để bảo vệ chính quyền Xô Viết, các tổ chức quần chúng cách mạng không ngừng được củng cố và tăng cường. Theo con số thống kê chưa đầy đủ thì toàn huyện có 128 đội tự vệ với 1.667 đội viên, trong đó có 122 đội cảm tử. Các tổ chức Nông hội đỏ, Phụ nữ giải phóng, Thanh niên Cộng sản đoàn phát triển nhanh chóng. Tính đến tháng 10 năm1930, toàn huyện có 6 BCH Nông hội tổng, 78 BCH nông hội xã, 10.077 hội viên nông hội, 322 hội viên Phụ nữ giải phóng, 78 đoàn viên thanh niên cộng sản đoàn.



                                     Đình Võ Liệt - nơi thành lập chính quyền Xô viết đầu tiên trong phong trào 1930-1931. Ảnh Đình Vinh


Lần đầu tiên trong lịch sử, nhân dân Thanh Chương được thực sự sống trong những ngày tự do, dân chủ, được tự do hội họp, tự do ngôn luận và tham gia các phong trào văn hóa văn nghệ. Đó là thành quả lớn lao nhất mà chính quyền  Xô Viết đã mang lại, trong đó có sự đóng góp to lớn của nhân dân Thanh Chương.

Vì kẻ địch còn mạnh, nên sau một thời gian cách mạng cả tỉnh đi vào thoái trào, các huyện đồng bằng liên tiếp bị càn quét.  Chiến khu Hòa quân (nay thuộc xã Thanh Hương) trở thành căn cứ địa cho những đảng viên bị truy lùng ẩn náu mình về đây hội họp rút kinh nghiệm để chờ thời cơ xây dựng lại phong trào.

Kỷ niệm 74 năm ngày Quốc khánh nước CHXHCN Việt Nam (2/9/1945-2/9/2019) và chào mừng kỷ niệm 89 năm ngày Xô viết Nghệ Tĩnh (12/9/1930-12/9/2019), chúng ta ôn lại hào khí Xô viết Thanh Chương để một lần nữa thấy rõ giá trị truyền thống lịch sử quê hương, đất nước. Lịch sử đang lùi dần vào quá khứ, song ký ức về mảnh đất và con người Thanh Chương anh dũng, kiên cường trong cao trào Xô viết Nghệ Tĩnh không bao giờ phai mờ đối với mỗi người dân cả nước hôm nay và mai sau. 

 

Diện Nguyễn

               

 
 |  Đầu trang
 
Tin đã đưa:
<<   <  1  2  3  4  5  >  >>  
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Thư viện ảnh
Skip portletPortlet Menu