Giới thiệu chung
Skip portletPortlet Menu
 
Tin tức - Sự kiện
Skip portletPortlet Menu
 
 
 
 
LỄ HỘI ĐỀN THANH LIỆT (26/03/2015 05:44 PM)

Lễ hội đền Thanh Liệt hay còn gọi lễ hội rước hến là một hoạt động văn hóa tín ngưỡng có từ lâu đời của làng Thanh Liệt, xã Hưng Lam, huyện Hưng Nguyên, tỉnh Nghệ An. Đây là lễ hội mang tính chất cầu ngư giàu bản sắc, gắn bó với cư dân sông nước nơi hạ nguồn dòng sông Lam thơ mộng.



Năm nào cũng vậy, đúng ngày mồng 6 tháng 2 âm lịch, nhân dân vạn chài làng Thanh Liệt ở khắp nơi trên mọi miền đất nước lại trở về quê hương để vui hội làng. Mặc dù là một lễ hội của một cộng đồng người nhất định, song lễ hội đã thu hút đông đảo nhân dân khắp nơi tham gia.



Lễ hội đền Thanh Liệt thường được mở đầu khi trời còn sáng sớm, với lễ rước kiệu trên bộ từ ngôi đền thiêng của làng ra bãi bồi ven sông Lam, sau đó đoàn rước tiến hành rước thủy trên một đoàn thuyền lớn của người dân vạn chài được kết lại với nhau thành một dãy dài, trang trí cờ hoa rực rỡ cùng với đồ tế khí, các mâm lễ vật,... Đi đầu đoàn rước là thuyền chủ có trang trí án thờ thủy thần, trên thuyền chở các bô lão lớn tuổi của làng, tiếp theo là thuyền chở kiệu của các thần như: Nguyễn Biểu; Đức vua thủy quốc; Đức vua Thiên vương; Sát hải đại Đại vương Hoàng Tá Thốn; Sơn liêu Độc cước; Mẫu Liễu Hạnh… sau cùng là các thuyền của nhân dân các vùng như làng chài Thanh Liệt, Vũng Hà, Phù Long, Phù Thạch thuộc 2 xã  Hưng Lam- huyện Hưng Nguyên và xã Đức Tùng, huyện Đức Thọ, tỉnh Hà Tĩnh.




Đoàn rước sau khi xuống thuyền sẽ đi ngược về phía Tây dọc sông Lam hay còn gọi là vùng “Thượng cận” thì tổ chức làm lễ khoảng 2 tiếng đồng hồ, sau đó quay về vùng “ Hạ cận”. Cao trào của lễ rước trên sông Lam là lễ tế thủy thần ở ngã ba sông Lam nơi giao lưu giữa dòng sông Lam (Nghệ An) và Sông La (Hà Tĩnh) hay còn gọi là “Bãi phủ” là hiện tượng ngự đồng tập thể hết sức độc đáo và đầy rẫy sự huyền bí để cầu cho người ngư phủ được tôm cá đầy thuyền, cho con hến sinh sôi nảy nở,…  Sau khi thầy cúng đọc văn cúng xong, chiêng trống nổi lên, thầy cúng là một người lớn tuổi của làng được cho là hợp căn đồng lập tức đứng dậy vừa hô hoán, tay cầm thanh dao dài khoảng 80cm tự rạch vào lưỡi mình và phun máu vào các tờ giấy gió đã đựợc các thầy cúng của làng chuẩn bị sẵn. Sau đó, những tờ giấy này được phát cho nhân dân như những lá bùa hậu mệnh với mong muốn một năm mới làm ăn thuận lợi, tôm cá, hến đầy khoang. Trong quá trình hành lễ, bơi quanh đoàn thuyền rước là 2 thuyền rồng, mỗi thuyền do 12 nam, 12 nữ chưa vợ, chưa chồng, mặc trang phục truyền thống vừa bơi trải vừa hát ví, hát dặm, đối đáp những làn điệu dân ca xứ Nghệ.


Ảnh: Một số hình ảnh lễ tại  đền Thanh Liệt, xã Hưng Lam, huyện Hưng Nguyên.

Lễ tế được tổ chức 2 lần trong thời gian từ 5 đến 6 giờ đồng hồ và kết thúc bằng màn rước kiệu thần về lại ngôi đền của làng và tổ chức lễ đại tế. Sau phần đại tế, nhân dân bước vào phần hội. Phần hội diễn ra cũng không kém phần hấp dẫn với những trò chơi dân gian mang đậm màu sắc sông nước với các trò chơi dân gian như:  thi bơi trải; thi cướp giải, bơi qua sông Lam, thi lặn, đua chèo lộn tiêu… Hấp dẫn nhất vẫn là hoạt động đua thuyền, thuyền đua được nhân dân sử dụng ở đây là những thuyền cào hến hoặc đánh cá được trang trí, mỗi dịp lễ hội các làng thường tổ chức 8 thuyền, trong đó có 4 thuyền đua, 4 thuyền đạo. Thuyền đua là những thuyền dài, đủ sức chứa khoảng 12 tay chèo và một người ngồi phias trược cầm chịch và đánh trống, gọi loa. Tuyền đạo là những thuyền nhỏ hơn dùng để chở các bà, các chị bơi theo để hát ví, hạt dặm để khích lệ đoàn đua, phần thưởng cho cuộc đua chỉ là những cột tiêu mang tính tượng trưng, nếu đoàn nào lấy được tiêu xem như làng đó được may mắn cả năm.

Lễ hội đền Thanh Liệt là một đặc sản lễ hội dân gian giàu bản sắc văn hóa thể hiện đạo lý “uống nước nhớ nguồn” và mang đậm dấu ấn của cư dân miền sông nước. Tuy nhiên các bản sắc văn hóa đó đang có nguy cơ bị mai một, đòi hỏi cần có sự vào cuộc của chính quyền, cộng đồng nhằm tuyên truyền, quảng bá, bảo tồn phát huy các giá trị bản sắc của lễ hội để lễ hội đền Thanh Liệt trở thành một điểm đến văn hóa hấp dẫn của Nghệ An trong những dịp đầu xuân năm mới và mãi lưu truyền cho các thế hệ con cháu mai sau.

                                                                                           Bài và ảnh; Mạnh Hà

 | 
 
Tin đã đưa:
 
 
 
 
 
This portlet is temporarily disabled.